Tablo ilişkileri kılavuzu

Tablo ilişkileri kılavuzu

Önemli : Bu makale makine çevisidir. Bkz. yasal uyarı. Bu makalenin İngilizce sürümüne buradan ulaşabilirsiniz.

İyi veritabanı tasarımının hedeflerinden biri veri artıklığını (yinelenen veriler) ortadan kaldırmaktır. Bu hedefe ulaşmak için, verilerinizi konuya göre tablolara bölebilir ve böylece her olgunun yalnızca bir kez gösterilmesini sağlayabilirsiniz. Ardından Access'e bölünmüş bilgileri bir araya getirmenin yollarını sağlar ve bunu da ilişkili tablolara ortak alanlar ekleyerek yaparsınız. Bu adımı doğru yapmak içinse, önce tablolarınız arasındaki ilişkileri anlamanız ve sonra veritabanınızda bu ilişkileri belirtmeniz gerekir.

Bu makalede

Giriş

Tablo ilişkilerinin türleri

Neden tablo ilişkileri oluşturulur?

Bilgi tutarlılığını anlama

Tablo ilişkilerini görüntüleme

Tablo ilişkisi oluşturma

Tablo ilişkisini silme

Tablo ilişkisini değiştirme

Bilgi tutarlılığını zorunlu kılma

Giriş

Veritabanınızdaki her konu için bir tablo oluşturduktan sonra, Access uygulamasına, gerektiğinde bu bilgileri yeniden bir araya getirme yöntemini sağlamanız gerekir. Bunu da, ilişkili olan tablolara ortak alanlar yerleştirerek ve tablolarınız arasında ilişkiler tanımlayarak yaparsınız. Bundan sonra, aynı anda bir çok tablodan bilgi görüntüleyen sorgu, form ve raporlar oluşturabilirsiniz. Örneğin, burada görülen form birkaç tablodan alınan bilgileri içermektedir:

Bir defada beş tablodan alınan ilişkili bilgileri görüntüleyen siparişler formu

1. Bu formdaki bilgilere kaynaklık edenler: Müşteriler tablosu...

2. ...Siparişler tablosu...

3. ...Ürünler tablosu...

4. ...ve Sipariş Ayrıntıları tablosu.

Fatura Adresi kutusundaki müşteri adı, Müşteriler tablosundan, Sipariş No ve Sipariş Tarihi değerleri, Siparişler tablosundan; Ürün adı, Ürün tablosundan; Birim Fiyatı ve Miktar değerleri de Sipariş Ayrıntıları tablosundan alınır. Bu tablolar, içlerindeki bilgilerin forma getirilmesi için çok çeşitli şekilde birbirine bağlanır.

Önceki örnekte, aynı sipariş hakkındaki bilgiyi göstermek için bu tabloların alanları koordine edilmelidir. Bu koordinasyon, tablo ilişkileri kullanılarak gerçekleştirilir. Tablo ilişkisi anahtar alanlardaki veriler eşleştirilerek çalışır — genellikle adı iki tablo da aynı olan bir alan. Çoğu durumlarda, bu eşleştirme alanları, bir tablodan her kayıt için benzersiz bir tanımlayıcı sunan birincil anahtar ve diğer tablodaki yabancı anahtardır. Örneğin, Çalışanlar ve Siparişler tablolarındaki ÇalışanNo alanları arasında bir tablo ilişkisi oluşturularak, çalışanlar sorumlu oldukları siparişlerle ilişkilendirilebilir.

Çalışanlar tablosunda birincil anahtar ve Siparişler tablosunda ikinci anahtar olarak kullanılan ÇalışanNo.

1. ÇalışanNo her iki tabloda görünür — birincil anahtar olarak ...

2. ... ve yabancı anahtar olarak.

Sayfanın Başı

Tablo ilişkilerinin türleri

Üç çeşit tablo ilişkisi Access'te vardır.

  • Bir-çok ilişkisi

    Örnek olarak, bir Müşteriler tablosu ve bir de Siparişler tablosu bulunan sipariş izleme veritabanını kullanalım. Müşteri istediği kadar sipariş verebilir. Buna göre, Müşteriler tablosunda temsil edilen herhangi bir müşteri için, Siparişler tablosunda temsil edilen pek çok sipariş olabilir. Müşteriler tablosuyla Siparişler tablosu arasındaki ilişki "bir-çok" ilişkisidir.

    Veritabanı tasarımınızda bir-çok ilişkisini temsil etmek için birincil anahtarı ilişkinin "bir" tarafında tutup, bunu ilişkinin "çok" tarafında ek alan veya alanlar olarak tabloya ekleyin. Örneğin buradaki durumda, Siparişler tablosuna yeni bir alan (Müşteriler tablosundaki kimlik alanı) ekler ve Müşteri Kimliği adını verirsiniz. Access böylece, her sipariş için doğru müşteriyi bulmak amacıyla Siparişler tablosundaki Müşteri Kimliği numarasını kullanabilir.

  • Çok-çok ilişkisi

    Şimdi de, bir Ürünler tablosuyla bir Siparişler tablosu arasındaki ilişkiyi inceleyelim. Tek bir siparişte birden fazla ürün olabilir. Diğer yandan, tek bir ürün bir çok siparişte görülebilir. Bu nedenle, Siparişler tablosundaki her kayıt için Ürünler tablosunda bir çok kayıt bulunabilir. Ayrıca, Ürünler tablosundaki her kayıt için Siparişler tablosunda da bir çok kayıt olabilir. Bu ilişkiye, "çok-çok" ilişkisi adı verilir. Tablolarınız arasında varolan çok-çok ilişkilerini algılamak için ilişkinin her iki tarafını da dikkate almanın önemli olduğunu unutmayın.

    Çok-çok ilişkisi göstermek üzere, genellikle kesişme tablosu adı verilen ve çok-çok ilişkisini iki adet bir-çok ilişkisine bölen üçüncü bir tablo oluşturmanız gerekir. İki tablonun her birinden birincil anahtarı üçüncü tabloya eklersiniz. Bunun sonucunda, üçüncü tablo ilişkinin her yinelenişini veya örneğini kaydeder. Örneğin, Siparişler tablosu ve Ürünler tablosu, Sipariş Ayrıntıları tablosuna iki adet bir-çok ilişkisi oluşturularak tanımlanan çok-çok ilişkisine sahiptir. Bir siparişte pek çok ürün olabilir ve her ürün pek çok siparişte yer alabilir.

  • Bir-bir ilişkisi

    Bir-bir ilişkilerinde, ilk tablodaki her kayıt ikinci tabloda yalnızca bir eşleşen kayda sahip olabilir ve ikinci tablodaki her kayıt birinci tabloda yalnızca bir eşleşen kayda sahip olabilir. Bu şekilde ilişkilendirilen bilgiler çoğunlukla aynı tabloda saklandığı için, bu ilişki yaygın değildir. Bir-bir ilişkilerini, bir tabloyu bir çok alana bölmek, bir tablonun bir bölümünü güvenlik nedeniyle yalıtmak veya ana tablonun yalnızca bir alt kümesi için geçerli olan bilgileri saklamak için kullanabilirsiniz. Böyle bir ilişki saptadığınızda, iki tablo da ortak bir alanı paylaşmalıdır.

Sayfanın Başı

Neden tablo ilişkileri oluşturulur?

Tablo ilişkilerini, İlişkiler penceresini kullanarak veya Alan Listesi bölmesinden bir alanı sürükleyerek oluşturabilirsiniz. Bir veritabanı nesnesinde tabloları kullanmanız gerektiğinde, Access bu tabloların nasıl birleştirileceğine karar vermek için tablo ilişkilerini kullanır. Form, sorgu veya rapor gibi başka veritabanı nesneleri oluşturmadan önce, tablo ilişkileri oluşturmanız için birkaç neden vardır.

  • Tablo ilişkileri sorgu tasarımlarınıza bilgi sağlar

    Birden fazla tabloda bulunan kayıtlarla çalışmak için, genellikle, tabloları birleştiren bir sorgu oluşturmanız gerekir. Sorgu ilk tablonun birincil anahtar alanındaki değerleri ikinci tablodaki yabancı bir anahtar alanıyla birleştirerek çalışır. Örneğin, her bir müşterinin tüm siparişlerini listeleyen satırları döndürmek için, Müşteriler tablosunu, Müşteri Kimliği alanı temelinde Siparişler tablosuyla birleştiren bir sorgu oluşturursunuz. İlişkiler penceresinde, birleştirilecek alanları kendiniz belirtebilirsiniz. Ancak, tablolar arasında zaten tanımlanmış bir ilişkiniz varsa, Access varolan tablo ilişkisini temel alarak varsayılan birleştirmeyi sunar. Ayrıca, sorgu sihirbazlarından birini kullanırsanız, Access tanımlamış olduğunuz tablo ilişkilerinden topladığı bilgileri kullanarak, size bilgi içeren seçenekler sunar ve özellik ayarını uygun varsayılan değerlerle önceden doldurur.

  • Tablo ilişkileri form ve rapor tasarımlarınıza bilgi sağlar

    Form veya rapor tasarlarken, Access tanımlamış olduğunuz tablo ilişkilerinden topladığı bilgileri kullanarak, size bilgi içeren seçenekler sunar ve özellik ayarını uygun varsayılan değerlerle önceden doldurur.

  • Tablo ilişkileri, veritabanınızda başı boş kayıtlar oluşmasını önlemek amacıyla, üzerinde bilgi tutarlılığını yürürlüğe koyabileceğiniz temeli oluşturur. Başıboş kayıt, var olmayan başka bir kayda başvuru içeren kayıttır — örneğin, var olmayan bir müşteri kaydına başvuruda bulunan bir sipariş kaydı gibi.

    Bir veritabanını tasarlarken, bilgilerinizi, her birinde birincil anahtar bulunan tablolara ayırırsınız. Sonra, bu birincil anahtarlara başvuruda bulunan ilişkili tablolara yabancı anahtarlar eklersiniz. Bu yabancı anahtar ve birincil anahtar çiftleri tablo ilişkilerinin ve çok tablolu sorguların temelini oluşturur. Bu yabancı anahtar ve birincil anahtar başvurularının eşitlenmiş olarak kalması önemlidir. Tablo ilişkilerine bağımlı olan bilgi tutarlılığı, başvuruların eşitlenmiş durumda kalmasına yardımcı olur.

Sayfanın Başı

Bilgi tutarlılığını anlama

Veritabanı tasarlarken, veri artıklığını en aza indirmek için veritabanı bilgilerinizi konu temelinde bir çok tabloya ayırırsınız. Sonra ilişkili tablolara ortak alanlar yerleştirerek Access uygulamasına, verileri yeniden bir araya getirme yolunu sağlarsınız. Örneğin, bir-çok ilişkisi göstermek için, "bir" tablosundaki birincil anahtarı alır, "çok" tablosuna ek bir alan olarak eklersiniz. Access verileri yeniden bir araya getirmek için, "çok" tablosundaki değeri alır ve "bir" tablosunda bunun karşılığı olan değeri arar. Bu şekilde, "çok" tablosundaki değerler "bir" tablosundaki ilgili değerlere başvuruda bulunur.

Nakliyeciler ve Siparişler arasında bir-çok ilişkisi bulunduğunu ve bir Nakliyeciyi silmek istediğinizi düşünelim. Silmek istediğiniz nakliyecinin Siparişler tablosunda siparişleri varsa, Nakliyeci kaydını sildiğinizde bu siparişler "başı boş" kalır. Siparişler yine nakliyeci kimliği içerir, ancak kimlik, başvuruda bulunduğu kayıt artık var olmadığı için geçersiz olur.

Bilgi tutarlılığının amacı, sahipsiz öğeler oluşmasını önleyerek ve başvuruları eşitlenmiş durumda tutarak, hiçbir zaman kuramsal durumlar oluşmamasını sağlamaktır.

Bilgi tutarlılığını zorunlu kılmak istediğinizde, bir tablo ilişkisi için etkinleştirirsiniz (adım adım yönergeler için bkz. Bilgi tutarlılığını zorunlu kılma). Zorunlu kılındıktan sonra, Access, bu tablo ilişkisi için bilgi tutarlılığını ihlal eden tüm işlemleri reddeder. Buna göre Access, bir başvurunun hedefini değiştiren güncelleştirmeleri ve bir başvurunun hedefini kaldıran silme işlemlerini reddeder. Siparişler tablosunda siparişleri bulunan bir taşıyıcının birincil anahtarını değiştirmek için geçerli bir nedeniniz olması mümkündür. Bu gibi durumlarda, gerçekten ihtiyacınız olan şey Access'in tek bir işlem kapsamında etkilenen tüm satırları güncelleştirmesidir. Böylece, Access güncelleştirmenin eksiksiz olarak tamamlanmasını sağlar ve veritabanınız bazı satırların güncelleştirildiği bazılarınınsa güncelleştirilmediği tutarsız bir durumda kalmaz. Bu nedenle, Access, İlişkili Alanları Art Arda Güncelleştir seçeneğini destekler. Bilgi tutarlılığını zorunlu kılıp, İlişkili Alanları Art Arda Güncelleştir seçeneğini kullandıktan sonra, birincil bir anahtarı güncelleştirirseniz, Access birincil anahtara başvuruda bulunan tüm alanları otomatik olarak güncelleştirir.

Bir satırı ve ilişkili tüm kayıtları (örneğin, bir Nakliyeci kaydını ve bu nakliyecinin ilişkili tüm siparişlerini) silmek için de geçerli bir nedeniniz olabilir. Bu nedenle, Access, İlişkili Kayıtları Art Arda Sil seçeneğini destekler. Bilgi tutarlılığını zorunlu kılar ve İlişkili Kayıtları Art Arda Sil seçeneğini kullanırsanız ve sonra da ilişkinin birincil anahtar tarafındaki bir kaydı silerseniz, Access birincil anahtara başvuruda bulunan tüm kayıtları otomatik olarak siler.

Sayfanın Başı

Tablo ilişkilerini görüntüleme

Tablo ilişkilerinizi görüntülemek için, Veritabanı Araçları sekmesinde İlişkiler'i tıklatın. İlişkiler penceresi açılarak varolan tüm ilişkileri görüntüler. Hiçbir tablo ilişkisi tanımlanmamışsa ve İlişkiler penceresini ilk kez açıyorsanız, Access pencereye tablo veya sorgu eklemek isteyip istemediğinizi sorar.

İlişkiler penceresini açma

  1. Dosya'yı ve ardından 'ı tıklatın.

  2. Veritabanını seçip açın.

  3. Veritabanı Araçları sekmesindeki İlişkiler grubunda İlişkiler'i tıklatın.

    Veritabanı ilişkiler içeriyorsa, İlişkiler penceresi görüntülenir. Veritabanı ilişkiler içermiyorsa, İlişkiler penceresini ilk kez açıyorsanız, Tabloyu Göster iletişim kutusu görüntülenir. İletişim kutusunu kapatmak için Kapat'ı tıklatın.

  4. Tasarım sekmesindeki İlişkiler grubunda Tüm İlişkiler'i tıklatın.

    Veritabanınızdaki tüm tanımlı ilişkiler görüntülenir. Gezinti Seçenekleri iletişim kutusundaki Gizli Nesneleri Göster onay kutusu seçili olmadıkça, gizli tabloların (tablonun Özellikler iletişim kutusunda Gizli onay kutusu işaretli olan tablolar) ve bunların ilişkilerinin görünmeyeceğini unutmayın.

Tablo ilişkiler, İlişkiler penceresinde tablolar arasında çizilen ilişki çizgileriyle gösterilir. Bilgi tutarlılığının zorunlu olmadığı bir ilişki, kendisini destekleyen ortak alanlar arasında ince bir çizgi olarak görünür. Çizgisini tıklatarak ilişkiyi seçtiğinizde, çizgi kalınlaşarak seçili olduğunu gösterir. Bu ilişki için bilgi tutarlılığını zorunlu kılarsanız, çizgi her iki uçta daha kalın görünür. Ayrıca, çizginin ilişkinin bir tarafındaki kalın kısmında 1 sayısı ve çizginin diğer taraftaki kalın kısmında sonsuzluk simgesi () görünür.

İlişkiler penceresi etkin olduğunda, Şerit üzerinde aşağıdaki komutlar arasından seçim yapabilirsiniz:

Tasarım sekmesinde, Araçlar grubunda:

  • İlişkileri Düzenle    İlişkileri Düzenle iletişim kutusunu açar. Bir ilişki çizgisini seçtiğinizde, tablo ilişkisini değiştirmek için İlişkileri Düzenle'yi tıklatabilirsiniz. Ayrıca ilişki çizgisini de çift tıklatabilirsiniz.

  • Düzeni Temizle    İlişkiler penceresinde tüm tabloları ve ilişkileri görüntüden kaldırır. Bu komutun tabloları ve ilişkileri silmediğini, yalnızca gizlediğini unutmayın.

  • İlişkiler Raporu    Veritabanınızdaki tabloları ve ilişkileri gösteren bir rapor oluşturur. Rapor yalnızca, İlişkiler penceresinde gizli olmayan tabloları ve ilişkileri gösterir.

Tasarım sekmesinde, İlişkiler grubunda:

  • Tabloyu Göster    İlişkiler penceresinde görüntülemek üzere tablo ve sorgular seçebileceğiniz Tabloyu Göster iletişim kutusunu açar.

  • Tabloyu Gizle    Seçili tabloyu İlişkiler penceresinde gizler.

  • Doğrudan İlişkiler    Seçili tablonun tüm ilişkilerini ve ilişkili tablolarını İlişkiler penceresinde görünmüyorsa görüntüler.

  • Tüm İlişkiler    Veritabanınızdaki tüm ilişkileri ve ilişkili tabloları İlişkiler penceresinde görüntüler. Gezinti Seçenekleri iletişim kutusunda Gizli Nesneleri Göster seçili olmadıkça, gizli tabloların (Özellikler iletişim kutusunda Gizli onay kutusu seçili olan tablolar) ve bunların ilişkilerinin görünmeyeceğini unutmayın.

  • Kapat    İlişkiler penceresini kapatır. İlişkiler penceresinin düzeninde herhangi bir değişiklik yaptıysanız, bu değişiklikleri kaydetmek isteyip istemediğiniz sorulur.

Sayfanın Başı

Tablo ilişkisi oluşturma

İlişkiler penceresini kullanarak veya Alan Listesi bölmesinden bir çalışma sayfasına alan sürükleyerek tablo ilişkisi oluşturabilirsiniz. Tablolar arasında bir ilişki oluşturduğunuzda, ortak alanların aynı adı taşıması zorunlu olmasa da genellikle böyle olur. Bunun yerine, bu alanların aynı veri türüne sahip olması gerekir. Bununla birlikte, birincil anahtar alanı bir Otomatik Sayı alanıysa, her iki alanın AlanBoyutu özelliği aynı olduğu takdirde yabancı anahtar alanı bir Sayı alanı olabilir. Örneğin, her iki alanının AlanBoyutu özelliği Uzun Tamsayı olduğunda, bir Otomatik Sayı alanıyla bir Sayı alanını eşleştirebilirsiniz. Her iki ortak alan Sayı alanı olduğu takdirde, aynı AlanBoyutu özelliği ayarına sahip olmaları gerekir.

İlişkiler penceresini kullanarak tablo ilişkisi oluşturma

  1. Dosya'yı ve ardından 'ı tıklatın.

  2. Veritabanını seçip açın.

  3. Veritabanı Araçları sekmesinin İlişkiler grubunda İlişkiler'i tıklatın.

  4. Henüz herhangi bir ilişki tanımlamadıysanız, Tabloyu Göster iletişim kutusu otomatik olarak görüntülenir. Görüntülenmezse, Tasarım sekmesinde, İlişkiler grubunda, Tabloyu Göster'i tıklatın.

    Tabloyu Göster iletişim kutusu veritabanındaki tüm tablo ve sorguları görüntüler. Yalnızca tabloları görüntülemek için, Tablolar'ı tıklatın. Yalnızca sorguları görüntülemek için, Sorgular'ı tıklatın. Hem tabloları, hem sorguları görüntülemek için, Her İkisi'ni tıklatın.

  5. Bir veya daha fazla tabloyu veya sorguyu seçip Ekle'yi tıklatın. İlişkiler penceresine tablo ve sorgu eklemeniz bittiğinde, Kapat'ı tıklatın.

  6. Bir tablodan bir alanı (genellikle birincil anahtarı) diğer tablodaki ortak alana (yabancı anahtar) sürükleyin. Birden fazla alanı sürüklemek için, CTRL tuşunu basılı tutarak her alanı tıklatın ve sonra da sürükleyin.

    İlişkileri Düzenle iletişim kutusu görüntülenir.

  7. Görünen alan adlarının, ilişkinin ortak alanları olduğunu doğrulayın. Yanlış alan adı varsa, alan adını tıklatıp listeden yeni bir alan seçin.

    Bilgi tutarlılığını zorunlu kılmak için, Bilgi Tutarlılığına Zorla onay kutusunu seçin. Bilgi tutarlılığı hakkında daha fazla bilgi için, Bilgi tutarlılığını anlama ve Bilgi tutarlılığını zorunlu kılma bölümlerine bakın.

  8. Oluştur'u tıklatın.

    İki tablo arasına ilişki çizgisi çizilir. Bilgi Tutarlılığına Zorla onay kutusunu seçtiyseniz, çizgi her iki uçta daha kalın görünür. Ayrıca, yalnızca Bilgi Tutarlılığına Zorla onay kutusunu seçtiyseniz, çizginin ilişkinin bir tarafındaki kalın bölümü üzerinde 1 sayısı ve çizginin diğer taraftaki kalın bölümü üzerinde sonsuzluk simgesi () görünür.

    Notlar : 

    • Bir-bir ilişkisi oluşturma    Ortak alanların (genellikle birincil anahtar ve yabancı anahtar alanları) her ikisinin de benzersiz bir dizini olması gerekir. Buna göre, bu alanların Dizin özelliğinin, Evet (Yineleme Yok) olarak ayarlanması gerekir. Her iki alanın da benzersiz dizini varsa, Access bir-bir ilişkisi oluşturur.

    • Bir-çok ilişkisi oluşturma    İlişkinin "bir" tarafındaki alanın (genellikle birincil anahtar) benzersiz bir dizini olması gerekir. Buna göre, bu alanın Dizin özelliği Evet (Yineleme Yok) olarak ayarlanmalıdır. "Çok" tarafında bulunan alanın benzersiz dizini olmamalıdır. "Çok" tarafındaki alanın bir dizini olabilir, ancak yinelemelere izin vermesi gerekir. Buna göre, bu alanın Dizin özelliği Hayır veya Evet (Yineleme Var) olarak ayarlanmalıdır. Bir alanın benzersiz dizini olup diğerinin olmadığında, Access bir-çok ilişkisi oluşturur.

Alan Listesi bölmesini kullanarak tablo ilişkisi oluşturma

Veri Sayfası görünümünde açık olan varolan bir tabloya, bir alanı Alan Listesi bölmesinden sürükleyerek ekleyebilirsiniz. Alan Listesi bölmesi, ilişkili tablolardaki kullanılabilir alanların yanı sıra, diğer tablolarda bulunan kullanılabilir alanları gösterir. Bir "diğer" (ilişkisiz) tablodan bir alanı sürükleyip Arama Sihirbazı'nı tamamladığınızda, Alan Listesi bölmesindeki tabloyla, alanı sürüklediğiniz tablo arasında otomatik olarak yeni bir bir-çok ilişkisi oluşturulur. Access tarafından oluşturulan bu ilişki, varsayılan olarak bilgi tutarlılığını zorunlu kılmaz. Bilgi tutarlılığını zorunlu kılmak için, ilişkiyi düzenlemeniz gerekir. Daha fazla bilgi için, Tablo ilişkisini değiştirme bölümüne bakın.

Veri Sayfası görünümünde tablo açma

  1. Dosya sekmesinde 'ı tıklatın.

  2. iletişim kutusunda, veritabanını seçin ve açın.

  3. Gezinti Bölmesi'nde, alanı eklemek ve ilişki oluşturmak istediğiniz tabloyu sağ tıklatın ve sonra 'ı tıklatın.

Alan Listesi bölmesini açma

  • ALT+F8 tuşlarına basın.

    Alan Listesi bölmesi görüntülenir.

Alan Listesi bölmesi, veritabanınızdaki tüm diğer tabloları kategoriler halinde gruplandırılmış olarak gösterir. Veri Sayfası görünümünde bir tabloyla çalışırken, Access alanları Alan Listesi bölmesindeki iki kategoriden birinde görüntüler: İlgili tablolardaki kullanılabilir alanlar ve Diğer tablolardaki kullanılabilir alanlar. İlk kategori, halen çalışmakta olduğunuz tabloyla ilişkisi olan tüm tabloları listeler. İkinci kategori, tablonuzun ilişkili olmadığı tabloların tümünü listeler.

Alan Listesi bölmesinde, bir tablo adının yanındaki artı işaretini (+) tıklattığınızda o tablodaki tüm kullanılabilir alanların listesini görürsünüz. Tablonuza alan eklemek için Alan Listesi bölmesinden istediğiniz alanı Veri Sayfası görünümündeki tabloya sürükleyin.

Alan Listesi bölmesinden alan ekleme ve ilişki oluşturma

  1. Alan Listesi bölmesinde, Diğer tablolardaki kullanılabilir alanlar altında, bir tablodaki alanların listesini görüntülemek için tablo adının yanındaki artı işaretini (+) tıklatın.

  2. İstediğiniz alanı Alan Listesi bölmesinden Veri Sayfası görünümünde açık olan tabloya sürükleyin.

  3. Ekleme satırı görüntülendiğinde, alanı konuma bırakın.

    Arama Sihirbazı başlatılır.

  4. Arama Sihirbazı'nı tamamlamak için yönergeleri izleyin.

    Alan, Veri Sayfası görünümündeki tabloda görüntülenir.

Bir "diğer" (ilişkisiz) tablodan bir alanı sürükleyip Arama Sihirbazı'nı tamamladığınızda, Alan Listesi bölmesindeki tabloyla, alanı sürüklediğiniz tablo arasında otomatik olarak yeni bir bir-çok ilişkisi oluşturulur. Access tarafından oluşturulan bu ilişki, varsayılan olarak bilgi tutarlılığını zorunlu kılmaz. Bilgi tutarlılığını zorunlu kılmak için, ilişkiyi düzenlemeniz gerekir. Daha fazla bilgi için, Tablo ilişkisini değiştirme bölümüne bakın.

Sayfanın Başı

Tablo ilişkisini silme

Bir tablo ilişkisini kaldırmak için, İlişkiler penceresinde ilişki çizgisini silmeniz gerekir. İmleci dikkatle, ilişki çizgisini gösterecek şekilde konumlayın ve çizgiyi tıklatın. İlişki çizgisi seçildiğinde daha kalın görünür. İlişki çizgisi seçiliyken DELETE tuşuna basın. Bir ilişkiyi kaldırdığınızda, etkinse bu ilişkinin bilgi tutarlılığı desteğini de kaldırmış olacağınızı unutmayın. Bunun sonucunda, Access ilişkinin "çok" tarafında başı boş kayıtlar oluşmasını artık otomatik olarak engellemez.

  1. Veritabanı Araçları sekmesindeki İlişkiler grubunda İlişkiler'i tıklatın.

    İlişkiler penceresi açılır. Henüz herhangi bir ilişki tanımlamadıysanız ve İlişkiler penceresini ilk kez açıyorsanız, Tabloyu Göster iletişim kutusu görüntülenir. İletişim kutusu görüntülenirse, Kapat'ı tıklatın.

  2. Tasarım sekmesindeki İlişkiler grubunda Tüm İlişkiler'i tıklatın.

    İlişki içeren tüm tablolar ilişki çizgileriyle birlikte görüntülenir.

  3. Silmek istediğiniz ilişkinin ilişki çizgisini tıklatın. İlişki çizgisi seçildiğinde daha kalın görünür.

  4. DELETE tuşuna basın.

    –veya–

Sağ tıklatıp Sil'i tıklatın.

  • Access, Seçili ilişkiyi veritabanınızdan sürekli olarak silmek istediğinizden emin misiniz? iletisini görüntüleyebilir. Bu onaylama iletisi görüntülenirse Evet'i tıklatın.

Not : Tablo ilişkisinde yer alan tablolardan herhangi biri kullanılıyorsa (başka bir kişi veya işlem tarafından ya da form gibi açık bir veritabanı nesnesinde) ilişkiyi silemezsiniz. İlişkiyi kaldırabilmeniz için, önce bu tabloları kullanan açık nesne varsa kapatmanız gerekir.

Sayfanın Başı

Tablo ilişkisini değiştirme

Bir tablo ilişkisini değiştirmek için, ilişkiyi İlişkiler penceresinde seçip düzenlersiniz. İmleci dikkatle, ilişki çizgisini gösterecek şekilde konumlayın ve çizgiyi tıklatarak seçin. İlişki çizgisi seçildiğinde daha kalın görünür. İlişki çizgisi seçiliyken çizgiyi çift tıklatın veya Tasarım sekmesindeki Araçlar grubunda İlişkileri Düzenle'yi tıklatın. İlişkileri Düzenle iletişim kutusu görüntülenir.

İlişkileri Düzenle iletişim kutusunda değişikliklerinizi yapma

  1. Veritabanı Araçları sekmesindeki İlişkiler grubunda İlişkiler'i tıklatın.

    İlişkiler penceresi açılır. Henüz herhangi bir ilişki tanımlamadıysanız ve İlişkiler penceresini ilk kez açıyorsanız, Tabloyu Göster iletişim kutusu görüntülenir. İletişim kutusu görüntülenirse, Kapat'ı tıklatın.

  2. Tasarım sekmesindeki İlişkiler grubunda Tüm İlişkiler'i tıklatın.

    İlişki içeren tüm tablolar ilişki çizgileriyle birlikte görüntülenir.

  3. Değiştirmek istediğiniz ilişkinin ilişki çizgisini tıklatın. İlişki çizgisi seçildiğinde daha kalın görünür.

  4. İlişki çizgisini çift tıklatın.

  5. Değişikliklerinizi yapın ve Tamam'ı tıklatın.

    İlişkileri Düzenle iletişim kutusu tablo ilişkilerini düzenlemenize olanak sağlar. Özellikle, ilişkinin her iki tarafındaki tablo veya sorguları veya her iki taraftaki alanları değiştirebilirsiniz. Ayrıca birleştirme türünü ayarlayabilir veya bilgi tutarlılığını zorunlu kılabilir ve bir basamaklama seçeneği belirleyebilirsiniz. Birleştirme türü ve nasıl ayarlanacağı konusunda daha fazla bilgi için Birleştirme türünü ayarlama bölümüne bakın. Bilgi tutarlılığını zorunlu kılma ve basamaklama seçeneği belirleme konusunda daha fazla bilgi için Bilgi tutarlılığını zorunlu kılma bölümüne bakın.

Birleştirme türünü ayarlama

Bir tablo ilişkisi tanımladığınızda, ilişkiyle ilgili bilgiler sorgu tasarımlarınıza iletilir. Örneğin, iki tablo arasında bir ilişki tanımlar ve sonra bu tabloları kullanan bir sorgu oluşturursanız, Access, ilişkide belirtilen alanlara bağlı olarak varsayılan eşleşen alanları otomatik olarak seçer. Bu başlangıç varsayılan değerlerini sorgunuzda geçersiz kılabilirsiniz, ancak ilişki tarafından sağlanan değerler genellikle doğru çıkar. Birden fazla tablodaki verileri eşleştirip bir araya getirmek, en basit olanlar dışında tüm veritabanlarında sık gerçekleştireceğiniz bir görev olduğundan, ilişkiler oluşturarak varsayılanlar ayarlamak zaman kazandırabilir ve yararlı olabilir.

Çok tablolu sorgular, ortak alanlardaki değerleri eşleştirerek birden fazla tablodaki bilgileri birleştirir. Eşleştirmeyi ve birleştirmeyi gerçekleştiren işleme birleştirme denir. Örneğin, müşteri siparişlerini görüntülemek istediğinizi düşünelim. Müşteriler tablosu ile Siparişler tablosunu Müşteri Kimliği alanından birleştiren bir sorgu oluşturursunuz. Sorgu sonucu, yalnızca ilgili bir eşleşme bulunan satırların müşteri bilgilerini ve sipariş bilgilerini içerir.

Her ilişki için belirtebileceğiniz değerlerden biri birleştirme türüdür. Birleştirme türü Access'e, bir sorgunun sonucuna hangi kayıtların ekleneceğini bildirir. Örneğin, yine Müşteriler tablosu ile Siparişler tablosunu, Müşteri Kimliğini gösteren ortak alanlardan birleştiren bir sorgu düşünelim. Varsayılan sorgu türü (iç birleştirme denir) kullanıldığında, sorgu yalnızca, ortak alanların (birleştirilen alanlar da denir) eşit olduğu Müşteri satırlarını ve Sipariş satırlarını döndürür.

Bununla birlikte, tüm Müşterileri (henüz hiç sipariş vermeyenleri de) dahil etmek istediğinizi düşünelim. Bunu yapmak için, iç birleştirme olan birleştirme türünü, sol dış birleştirme adı verilen birleştirme olarak değiştirmeniz gerekir. Sol dış birleştirme, ilişkinin sol tarafında bulunan tablodaki satırların tümünü ve sağdaki tablodan da yalnızca eşleşenleri döndürür. Sağ dış birleştirmeyse, sağdaki satırların tümünü ve soldakinden de yalnızca eşleşenleri döndürür.

Not : Bu durumda "sol" ve "sağ" deyimleri, tabloların İlişkiler penceresindeki değil İlişkileri Düzenle iletişim kutusundaki konumlarını ifade eder.

Bu ilişkideki tabloları birleştirmeye yarayan bir sorgudan en çok hangi sonucu almak istediğinizi düşünerek birleştirme türünü buna göre ayarlamanız gerekir.

Birleştirme türünü ayarlama

  1. İlişkileri Düzenleiletişim kutusunda, Birleştirme Türü'nü tıklatın.

    Birleştirme Özellikleri iletişim kutusu görüntülenir.

  2. Seçiminizi tıklatın ve sonra Tamam'ı tıklatın.

Aşağıdaki tablo (Müşteriler ve Siparişler tablolarını kullanır) Birleştirme Özellikleri iletişim kutusunda görüntülenen üç seçeneği, bunların kullandığı birleştirmeyi ve her tablo için tüm satırların mı, yoksa eşleşen satırların mı dahil edildiğini gösterir.

Seçim

Sağ birleştirme

Sol tablo

Sağ tablo

1. Yalnızca her iki tablodan birleştirilen alanların eşit olduğu satırları içerir.

İç birleştirme

Eşleşen satırlar

Eşleşen satırlar

2. 'Müşteriler' tablosundan TÜM kayıtları ve 'Siparişler' tablosundan yalnızca birleştirilen alanların eşit olduğu kayıtları içerir.

Sol dış birleştirme

Tüm satırlar

Eşleşen satırlar

3. 'Siparişler' tablosundan TÜM kayıtları ve 'Müşteriler' tablosundan yalnızca birleştirilen alanların eşit olduğu kayıtları içerir.

Sağ dış birleştirme

Eşleşen satırlar

Tüm satırlar

2 veya 3 numaralı seçeneği belirlediğinizde ilişki çizgisinde bir ok görünür. Bu ok ilişkinin yalnızca eşleşen satırları gösteren tarafını işaret eder.

Birleştirme Özellikleri iletişim kutusunda değişiklik yapma

  1. Veritabanı Araçları sekmesindeki İlişkiler grubunda İlişkiler'i tıklatın.

    İlişkiler penceresi açılır. Henüz herhangi bir ilişki tanımlamadıysanız ve İlişkiler penceresini ilk kez açıyorsanız, Tabloyu Göster iletişim kutusu görüntülenir. İletişim kutusu görüntülenirse, Kapat'ı tıklatın.

  2. Tasarım sekmesinde, İlişkiler grubunda, Tüm İlişkiler'i tıklatın.

    İlişki içeren tüm tablolar ilişki çizgileriyle birlikte görüntülenir.

  3. Değiştirmek istediğiniz ilişkinin ilişki çizgisini tıklatın. İlişki çizgisi seçildiğinde daha kalın görünür.

  4. İlişki çizgisini çift tıklatın.

    İlişkileri Düzenle iletişim kutusu görüntülenir.

  5. Birleştirme Türü'nü tıklatın.

  6. Birleştirme Özellikleri iletişim kutusunda, bir seçeneği tıklatın ve sonra Tamam'ı tıklatın.

  7. Varsa, ilişkide başka değişikliklerinizi de yapın ve Tamam'ı tıklatın.

Sayfanın Başı

Bilgi tutarlılığını zorunlu kılma

Bilgi tutarlılığını kullanmanın amacı, başı boş kayıtları önlemek ve artık var olmayan kayıtlara başvuruda bulunan kayıtlarınız olmaması için başvuruları eşitlenmiş olarak tutmaktır. Bilgi tutarlılığını zorunlu kılmak istediğinizde, bir tablo ilişkisi için etkinleştirirsiniz. Zorunlu kılındıktan sonra, Access, bu tablo ilişkisi için bilgi tutarlılığını ihlal edecek tüm işlemleri reddeder. Access, bir başvurunun hedefini değiştiren güncelleştirmeleri ve ayrıca bir başvurunun hedefini kaldıran silme işlemlerini reddeder. Tüm ilgili satırların uygun şekilde değiştirilmesi için, Access'in başvurusal güncelleştirmeler ve silmeler üretmesini sağlamak isterseniz, Basamaklama seçeneklerini ayarlama bölümüne bakın.

Bilgi tutarlılığını etkinleştirme veya devre dışı bırakma

  1. İlişkiler penceresinde, değiştirmek istediğiniz ilişkinin ilişki çizgisini tıklatın. İlişki çizgisi seçildiğinde daha kalın görünür.

  2. İlişki çizgisini çift tıklatın.

İlişkileri Düzenle iletişim kutusu görüntülenir.

  1. Bilgi Tutarlılığına Zorla onay kutusunu seçin.

  2. Varsa, ilişkide başka değişikliklerinizi de yapın ve Tamam'ı tıklatın.

Bilgi tutarlılığını zorunlu kıldıktan sonra, aşağıdaki kurallar geçerli olur:

  • İlişkili bir tablonun birincil anahtar alanına gireceğiniz bir değer, birincil tablonun birincil anahtar alanında yoksa bu değeri giremezsiniz — bunu yaparsanız başı boş kayıtlar oluşur.

  • İlişkili tabloda eşleşen kayıtlar varsa, birincil tablodan kayıt silemezsiniz. Örneğin, Siparişler tablosunda bir çalışan için atanmış siparişler varsa, Çalışanlar tablosundan bu çalışanın kaydını silemezsiniz. İlişkili Kayıtları Art Arda Sil onay kutusunu seçerek, bir birincil kaydı ve tüm ilişkili kayıtları tek bir işlemle silmeyi seçebilirsiniz.

  • Birincil tablodaki birincil anahtar değerini değiştirmeniz, başı boş kayıtlara neden olacaksa değeri değiştiremezsiniz. Örneğin, Sipariş Ayrıntıları tablosunda bir siparişe atanmış öğeler varsa, Siparişler tablosunda bu Siparişin numarasını değiştiremezsiniz. İlişkili Alanları Art Arda Güncelleştir onay kutusunu seçerek, birincil kaydı ve tüm ilişkili kayıtları tek bir işlemle güncelleştirmeyi seçebilirsiniz.

    Notlar : Bilgi tutarlılığını zorunlu kılmakta güçlük çekiyorsanız, bilgi tutarlılığını zorunlu kılmak için aşağıdaki koşulların gerektiğini unutmayın:

    • Birincil tablodaki ortak alan birincil anahtar olmalı ya da benzersiz bir dizine sahip olmalıdır.

    • Ortak alanlar aynı veri türüne sahip olmalıdır. Bunun tek istisnası, bir Otomatik Sayı alanının, AlanBoyutu özellik ayarı Uzun Tamsayı olan bir Sayı alanıyla ilişkilendirilebilmesidir.

    • Her iki tablo da aynı Access veritabanında var olmalıdır. Bağlantılı tablolarda bilgi tutarlılığı zorunlu kılınamaz. Ancak, kaynak tablolar Access biçimindeyse, bunların depolandığı veritabanını açıp, bilgi tutarlılığını bu veritabanında etkinleştirebilirsiniz.

Basamaklama seçeneklerini ayarlama

Bir ilişkinin "bir" tarafındaki değeri değiştirmeniz için geçerli bir neden olan durumlarla karşılaşabilirsiniz. Böyle bir durumda, Access'in etkilenen tüm satırları tek bir işlemle otomatik olarak güncelleştirmesine gereksinim duyarsınız. Böylece güncelleştirme bir bütün olarak gerçekleştirilir ve veritabanınız tutarsız bir durumda (bazı satırların güncelleştirilip bazılarının güncelleştirilmediği bir durumda) kalmaz. Access, İlişkili Alanları Art Arda Güncelleştir seçeneğini destekleyerek, bu sorunla karşılaşmamanıza yardımcı olur. Bilgi tutarlılığını zorunlu kılıp, İlişkili Alanları Art Arda Güncelleştir seçeneğini kullandıktan sonra, birincil bir anahtarı güncelleştirirseniz, Access birincil anahtara başvuruda bulunan tüm alanları otomatik olarak güncelleştirir.

Bir satırı ve ilişkili tüm satırları, örneğin, bir nakliyeci kaydını ve bu nakliyeci için tüm ilgili siparişleri silmeniz de gerekebilir. Bunun için, Access, İlişkili Kayıtları Art Arda Sil seçeneğini destekler. Bilgi tutarlılığını zorunlu kılıp İlişkili Kayıtları Art Arda Sil seçeneğini belirlerseniz, birincil anahtarın bulunduğu kaydı sildiğinizde, Access birincil anahtara başvuruda bulunan tüm kayıtları otomatik olarak siler.

Art arda güncelleştirme ve/veya art arda silmeyi etkinleştirme veya devre dışı bırakma

  1. İlişkiler penceresinde, değiştirmek istediğiniz ilişkinin ilişki çizgisini tıklatın. İlişki çizgisi seçildiğinde daha kalın görünür.

  2. İlişki çizgisini çift tıklatın.

İlişkileri Düzenle iletişim kutusu görüntülenir.

  1. Bilgi Tutarlılığına Zorla onay kutusunu seçin.

  2. İlişkili Alanları Art Arda Güncelleştir veya İlişkili Kayıtları Art Arda Sil onay kutularından birini veya her ikisini seçin.

  3. Varsa, ilişkide başka değişikliklerinizi de yapın ve Tamam'ı tıklatın.

Not : Birincil anahtar OtomatikSayı alanıysa, OtomatikSayı alanındaki değeri değiştiremeyeceğiniz için, İlişkili Alanları Art Arda Güncelleştir onay kutusunu seçmenizin hiçbir etkisi olmayacaktır.

Sayfanın Başı

Not : Makine Çevirisi Yasal Uyarısı: Bu makale, insan müdahalesi olmadan bir bilgisayar sistemi tarafından çevrilmiştir. Microsoft bu makine çevirilerini İngilizce bilmeyen kullanıcıların Microsoft ürünleri, hizmetleri ve teknolojileriyle ilgili içeriklerden yararlanmasına yardımcı olmak için sunar. Bu makale makine çevirisi olduğundan sözcük, cümle dizilimi ve gramer hataları içerebilir.

Yeteneklerinizi geliştirin
Eğitimleri keşfedin
Yeni özellikleri ilk olarak siz edinin
Office Insider Programına Katılın

Bu bilgi yararlı oldu mu?

Görüşleriniz için teşekkür ederiz!

Geri bildiriminiz için teşekkürler! Office destek temsilcilerimizden biriyle görüşmeniz yararlı olabilir.

×