Қатынас жасау, өңдеу немесе жою

Қатынас екі түрлі кестеден алынған деректерді біріктіруге көмектеседі. Әр қатынас сәйкес деректері бар екі кестедегі өрістерден тұрады. Мысалы, «Өнімдер» және «ТапсырысТуралыМәліметтер» кестелерінің әрқайсысында «ӨнімАртикулы» өрісі бар дерлік. «ТапсырысТуралыМәліметтер» кестесіндегі әрбір жазбада «ӨнімАртикулы» бар және ол ұқсас «ӨнімАртикулы» бар «Өнімдер» кестесіндегі жазбаға сәйкес келеді.

Сұраудағы қатысты кестелерді пайдаланғанда қатынас Access бағдарламасына әр кестеден қайсы жазбалар сұрау нәтижесіне біріктірілетінін анықтауға мүмкіндік береді. Қатынас жойылған деректерді үндестіруден шығарып тастау арқылы жоқ деректердің алдын алуға да көмектеседі.

Бұл мақалада қатынас жасау, өңдеу және жою үшін қадамды іс рәсімдер берілген. Сонымен бірге, мұнда ілулі жазбалардың алдын алу мақсатында деректер тұтастығын қамтамасыз ету, қатынастардың әрбір жағынан алынған жазбалардың қайсысы сұрау нәтижесіне қосылғанын анықтау үшін біріктіру түрін орнату және сілтемелерді үндестірілген күйде сақтау үшін каскадтау параметрлерін орнату жолдары сипатталады.

Бұл мақалада:

Шолу

Веб-дерекқор қатынастары

«Қатынастар» терезесін қолдану арқылы кестелер қатынасын жасау

Өрісті қосу үшін өрістер тізімін аумағын қолдану арқылы кестелер қатынасын жасау

Кестені деректер кестесі көрінісінде ашу

Өрістер тізімі аумағын ашу

Өрісті қосу және өрістер тізімі аумағынан қатынас жасау

Веб-дерекқорда қатынасты жасау немесе өзгерту

Іздеу шеберін пайдалану арқылы қатынасты жасау

Веб-дерекқорда қатынасты өзгерту

Қатынасты өңдеу

«Қатынастарды өңдеу» тілқатысу терезесін ашыңыз.

Біріктіру түрін орнату

Біріктіру түрін орнату

«Біріктіру сипаттары» тілқатысу терезесінде өзгертулер енгізу

Деректер тұтастығын қамтамасыз ету

Деректер тұтастығын қосу немесе ажырату

Каскадтау параметрлерін орнату

Каскадты жаңартуды және/немесе каскадты жоюды қосу немесе ажырату

Кестелер қатынасын жою

Шолу

Қалыпты Access дерекқорында төмендегі әдістердің біреуін пайдаланып кесте қатынасын жасайсыз:

  • «Қатынастар» терезесінде қатынас орнатылатын кестелерді қосыңыз да, бір кестеден екінші кестеге қатынас орнату үшін өрісті апарыңыз.

  • Өрісті Өріс тізімі аумағынан кесте деректер кестесіне апарыңыз.

Кестелер арасында қатынас жасағанда өрістер атауының бірдей болуы жиі талап етілетін болса да, ортақ өрістер атауының бірдей болуы міндетті емес. Ортақ өрістер бірегей деректер түріне жатуы тиіс. Алайда, бастапқы кілт өрісі «Автосанағыш» өрісіне жататын болса, екі өрістің ӨрісӨлшемі сипаты бірегей болған жағдайда сыртқы кілт өрісі де «Сандық» өріс болады. Мысалы, «Автосанағыш» өрісі мен «Сандық» өрісі екі өрістің ӨрісӨлшемі сипаты «Ұзын бүтін» болған жағдайда салыстыруға болады. Ортақ өрістер «Сандық» өрістер болып табылғанда, оларда бірдей ӨрісӨлшемі сипаты параметрі болу керек.

Веб-дерекқор қатынастары

Маңызды :  «Қатынастар» терезесіне веб-дерекқордан қол жеткізу мүмкін емес.

Веб-дерекқорда іздеу және қатынастар шеберін пайдаланып қатынас жасайсыз. Кестелердің біріне жаңа өріс қосасыз және жаңа өріс мәндерін бұрыннан бар кестеден іздеу арқылы алады.

Веб-дерекқордағы қатынасты өзгерткіңіз келсе, қатынас орнатылған өрісті таңдап, қатынасты өзгерту үшін іздеу шеберін қайтадан іске қосыңыз.

Беттің жоғарғы жағы

«Қатынастар» терезесін қолдану арқылы кестелер қатынасын жасау

  1. Дерекқор құралдары қойындысының Қатынастар тобынан Қатынастар түймешігін басыңыз.

  2. Егер ешқандай қатынастар анықталмаған болса, Кестені көрсету тілқатысу терезесі автоматты түрде пайда болады. Егер ол пайда болмаса, Жасақтама қойындысының Қатынастар тобындағы Кестені көрсету пәрменін таңдаңыз.

    Кестені көрсету тілқатысу терезесі дерекқордағы барлық кестелер мен сұрауларды көрсетеді. Тек кестелерді көру үшін, Кестелер параметрін таңдаңыз. Тек сұрауларды көру үшін, Сұраулар параметрін таңдаңыз. Екеуін де көру үшін, Екеуі де параметрін таңдаңыз.

  3. Бір немесе бірнеше кестені немесе сұрауды таңдап, Қосу түймешігін басыңыз. Кестелер мен сұрауларды «Қатынастар» құжатының қойындысына қосып болғаннан кейін, Жабу түймешігін басыңыз.

  4. Бір өрісті (әдетте бастапқы кілт) бір кестеден басқа бір кестедегі ортақ өріске (сыртқы кілт) сүйреп апарыңыз. Бірнеше өрісті сүйреп апару үшін, CTRL пернесін басып тұрып, әрбір өрісті таңдаңыз және оларды сүйреп апарыңыз.

    Қатынастарды өңдеу тілқатысу терезесі пайда болады.

    Қатынастар диалогтық терезесін өзгерту

  5. Көрсетілетін өріс атаулары қатынастың ортақ өрістері жататынын тексеріңіз. Егер бір өрістің атауы қате болса, өріс атауын нұқып, тізімнен тиісті өрісті таңдаңыз.

    Бұл қатынас үшін деректер тұтастығын қамтамасыз ету үшін, Деректер тұтастығын қамтамасыз ету құсбелгісін қойыңыз. Деректер тұтастығы туралы қосымша ақпаратты Деректер тұтастығын қамтамасыз ету бөлімінен қараңыз.

  6. Жасау түймешігін басыңыз.

    Access бағдарламасы екі кесте арасындағы қатынас сызығын көрсетеді. Деректер тұтастығын қамтамасыз ету құсбелгісі қойылған болса, жол аяғында қалыңырақ болып көрінеді. Сонымен бірге, Деректер тұтастығын қамтамасыз ету құсбелгісін қойған болсаңыз, 1 саны қатынас сызығының бір жағындағы қалың бөліктің үстінде көрсетіледі, ал шексіздік таңбасы (), төмендегі суретте көрсетілгендей, жолдың екінші жағындағы жуан бөліктің үстінде пайда болады.

Кестедегі өрісті екінші кестенің сәйкес өрісіне сүйреп апарыңыз

Ескертулер : 

  • «Біреуі біреуге» қатынасты жасау үшін,     ортақ өрістің екеуінде де (әдетте бастапқы кілт пен сыртқы кілт өрістері) бірегей индекс болу керек. Бұл осы өрістердің Индекстелген сипатын Иә (Жоқ көшірмелеріне) орнату керектігін білдіреді. Екі өрісте де бірегей индекс болса, Access бағдарламасы «біреуі біреуге» қатынас жасайды.

  • «Біреуі көпке» қатынасты жасау үшін,     қатынастың бір жағындағы өрістің (әдетте бастапқы кілт) бірегей индексі болуы керек. Бұл осы өрістің Индекстелген сипатының Иә (Жоқ көшірмелеріне) орнатылу керектігін білдіреді. «Көп» жағындағы өрістің бірегей индексі болмауы керек. Оның индексі болуы мүмкін, бірақ ол көшірмелерге рұқсат етуі керек. Бұл осы өрістің Индекстелген сипатын Жоқ не Иә («Жарайды» көшірмелері) орнату керектігін білдіреді. Бірегей индекс бір өрісте бар, екіншісінде жоқ болғанда, Access бағдарламасы «біреуі көпке» қатынасын жасайды.

Беттің жоғарғы жағы

Өрісті қосу үшін өрістер тізімін аумағын қолдану арқылы кестелер қатынасын жасау

Өрісті деректер кестесінің көрінісінде ашылғанда бар кестеге Өрістер тізімі аумағынан сүйреп апару арқылы қосуға болады. Өрістер тізімі аумағы байланысқан кестелердегі бар өрістерді және деректер кестесіндегі басқа кестелерде қол жетімді өрістерді көрсетеді.

Өрісті «басқа» (байланыспаған) кестеден сүйреп апарып, одан кейін іздеу шеберін аяқтағанда, жаңа «біреуі көпке» қатынасы автоматты түрде Өрістер тізімі аумағы мен өрісті сүйреп апарған кесте арасында жасалады. Access бағдарламасы жасаған қатынас әдепкіде деректер тұтастығын қамтамасыз етпейді. Деректер тұтастығын қамтамасыз ету үшін, қатынасты өңдеу керек. Қосымша ақпаратты Кестелер қатынасын өңдеу бөлімінен қараңыз.

Кестені деректер кестесі көрінісінде ашу

  • Шарлау аумағында кестені екі рет нұқыңыз.

Өрістер тізімі аумағын ашу

  • ALT+F8 пернелер тіркесімін басыңыз. Өрістер тізімі аумағы пайда болады.

    Өрістер тізімі аумағы

Өріс тізімі дерекқордағы санаттарға топталған барлық басқа кестелерді көрсетеді. Бір кестемен Деректер парағы көрінісінде жұмыс істеген кезде, Access өрістерді Өріс тізімі аймағында мына санаттардың біреуі арқылы көрсетеді: Байланысқан кестелерде бар өрістер және Басқа кестелерде бар өрістер . Бірінші санатта сіз қазір жұмыс істеп отырған кестемен байланысты барлық кестелердің тізімі беріледі. Екінші санатта кестемен байланысы жоқ барлық кестелердің тізімі беріледі.

Өрістер тізімі аумағында кесте атауының жанындағы (+) қосу белгісін басқанда, кестедегі барлық қол жетімді өрістер тізімін көресіз. Кестеге бір өріс қосу үшін, қажетті өрісті Өрістер тізімі аумағынан деректер кестесі көрінісіндегі кестеге сүйреп апарыңыз.

Өрісті қосу және өрістер тізімі аумағынан қатынас жасау

  1. Деректер кестесі көрінісінде ашылған кесте арқылы ALT+F8 пернелер тіркесімін басыңыз. Өрістер тізімі аумағы пайда болады.

  2. Басқа кестелерде бар өрістер тармағының астында сол кестедегі өрістер тізімін көрсету үшін, кесте атауының жанындағы қосу таңбасын ( + ) нұқыңыз.

  3. Қажетті өрісті Өрістер тізімі аумағынан деректер кестесі көрінісінде ашылған кестеге сүйреп апарыңыз.

  4. Кірістіру жолы пайда болған кезде, өрісті орнына қойыңыз.

    Іздеу шебері іске қосылады.

  5. Іздеу шебері жұмысын аяқтау үшін нұсқауларды орындаңыз.

    Өріс деректер кестесі көрінісіндегі кестеде пайда болады.

Өрісті «басқа» (байланыспаған) кестеден сүйреп апарып, одан кейін іздеу шеберін аяқтағанда, жаңа «біреуі көпке» қатынасы автоматты түрде Өрістер тізімі аумағы мен өрісті сүйреп апарған кесте арасында жасалады. Access бағдарламасы жасаған қатынас әдепкіде деректер тұтастығын қамтамасыз етпейді. Деректер тұтастығын қамтамасыз ету үшін, қатынасты өңдеу керек. Қосымша ақпаратты Деректер тұтастығын қамтамасыз ету бөлімінен қараңыз.

Беттің жоғарғы жағыБеттің жоғарғы жағы

Беттің жоғарғы жағы

Веб-дерекқорда қатынасты жасау немесе өзгерту

Веб-дерекқорда қатынас жасау үшін іздеу шеберін пайдалану қажет. «Қатынастар» терезесіне веб-дерекқордан қол жеткізу мүмкін емес. Бір кестедегі өрісті басқа кестедегі қатынас орнатылған өрістегі мәндер үшін бастапқы мән ретінде пайдаланасыз.

Ескерту :  Мәндер үшін бастапқы ретінде пайдаланатын өріс іздеу шеберін пайдаланбас бұрын болуы тиіс.

Іздеу шеберін пайдалану арқылы қатынасты жасау

  1. Басқа кестеден мәндері алынуы тиіс кестені ашыңыз.

  2. Соңғы өрістің оң жағындағы Қосу үшін нұқу пәрменін таңдап, Іздеу және қатынас түймешігін басыңыз.

    Ескерту : Қосу үшін нұқу пәрменін көру үшін көлденең айналдыру қажет.

  3. Іздеу шеберінің алғашқы экран бетінде Басқа кестеден мәндерді алу үшін қондырмалы өріс қажет құсбелгісін қойып, Келесі түймешігін басыңыз.

  4. Бастапқы әндер бар кестені таңдаңыз да, Келесі түймешігін басыңыз.

  5. Қол жетімді өрістер жолағында бастапқы мәндер бар өрісті екі рет нұқыңыз да, Келесі түймешігін басыңыз.

  6. Қаласаңыз, қондырмалы өрістің сұрыптау ретін көрсетіңіз. Келесі түймешігін басыңыз.

  7. Қаласаңыз, қондырмалы өрістің енін реттеңіз, бұл мәндер ұзын болған жағдайда жақсы. Келесі түймешігін басыңыз.

  8. Жаңа өріс атауын енгізіңіз. Екі кестедегі мәндердің сәйкестігіне сенімді болу үшін Деректер тұтастығын қосу құсбелгісін қойып, төмендегілердің бірін таңдаңыз:

    • Қатарлап жою – бұл параметр егер жазбаны бір кестеден жойсаңыз, басқа кестедегі сәйкес жазбалар да жойылатындығын білдіреді.

    • Жоюды шектеу – бұл параметр бір кестедегі жазбаны жойғыңыз келсе, бірақ басқа кестеде сәйкес жазба бар болса, жою әрекетіне рұқсат берілмейтіндігін білдіреді.

      Ескерту :  Қатынасты жасау үшін шеберді пайдаланып отырғанда іздеу шеберінде Бірнеше мәндерге рұқсат ету құсбелгісін қоймаңыз.

Веб-дерекқорда қатынасты өзгерту

  1. Мәндерін басқа кестеден алатын кестені ашыңыз.

  2. Басқа кестеден мәндерін алатын өрісті таңдаңыз.

  3. Өрістер қойындысының Сипаттар тобынан Алмастырымдарды өзгерту түймешігін басыңыз.

  4. Қажетті өзгерістерді енгізу үшін шебердің қадамдарын орындаңыз. Мыналарды өзгерте аласыз:

    • бастапқы мәндер болатын өрісті;

    • мәндердің сұрыптау ретін;

    • өріс енін және негізгі бағанды жасыру қажет-қажет еместігін;

    • қондырмалы өрістің белгісін;

    • деректер тұтастығын қосу қажет-қажет еместігін;

    • деректер тұтастығы қосылса, қатарлап жойылатындығын немесе жоюдың шектелетіндігін

Беттің жоғарғы жағы

Қатынасты өңдеу

«Қатынастар» терезесінен таңдап, оны өңдеу арқылы қатынасты өзгертуге болады.

  1. Жүгіргіні қатынас сызығын көрсететіндей абайлап қойып, оны таңдау үшін нұқыңыз.

    Қатынас сызығы таңдалғанда, қалыңырақ болып көрінеді.

  2. Таңдалған қатынас сызығын екі рет нұқыңыз.

    –немесе–

    Құрастыру қойындысындағы Құралдар тобында Қатынастарды өңдеу түймешігін басыңыз.

Қатынастарды өңдеу тілқатысу терезесі пайда болады.

«Қатынастарды өңдеу» тілқатысу терезесін ашыңыз.

  1. Дерекқор құралдары қойындысының Қатынастар тобынан Қатынастар түймешігін басыңыз.

    «Қатынастар» терезесі пайда болады.

    Егер әлі ешбір қатынас анықталмаған болса және «Қатынастар» терезесін бірінші рет ашып отырсаңыз, Кестені көрсету тілқатысу терезесі пайда болады. Егер тілқатысу терезесі шықса, Жабу түймешігін басыңыз.

  2. Құрастыру қойындысындағы Қатынастар тобында Барлық қатынастар түймешігін басыңыз.

    Қатынастар сызықтарын көрсететін қатынастары бар кестелердің барлығы көрсетіледі. Жасырын кестелердің (кестенің Сипаттар тілқатысу терезесінде Жасырын құсбелгісі қойылған кестелер) және олардың қатынастарының Шарлау параметрлері тілқатысу терезесінде «Жасырын нысандарды көрсету» құсбелгісі қойылғанша көрсетілмейтінін ескеріңіз.

  3. Өзгертілетін қатынастың қатынас сызығын нұқыңыз. Қатынас сызығы таңдалғанда, қалыңырақ болып көрінеді.

  4. Қатынас сызығын екі рет нұқыңыз.

    -немесе-

    Жасақтама қойындысының Құралдар тобында Байланыстарды өңдеу түймешігін нұқыңыз.

    Қатынастарды өңдеу тілқатысу терезесі пайда болады.

    Қатынастар диалогтық терезесін өзгерту

  5. Өзгерістерді енгізіп, Жарайды түймешігін басыңыз.

    Қатынастарды өңдеу тілқатысу терезесі кестелер қатынасын өзгертуге мүмкіндік береді. Әсіресе, қатынастың кез келген жағындағы кестелерді не сұрауларды немесе өрістерді өзгертуге болады. Сонымен бірге, біріктіру түрін орнатуға немесе деректер тұтастығын қамтамасыз етуге және каскадтық параметрді таңдауға болады. Біріктіру түрі және оны орнатудың жолы туралы қосымша ақпаратты Біріктіру түрін орнату бөлімінен қараңыз. Деректер тұтастығын қамтамасыз ету және каскадтық параметрді таңдау жолы туралы қосымша ақпаратты Деректер тұтастығын қамтамасыз ету бөлімінен қараңыз.

Біріктіру түрін орнату

Кестелер қатынасын анықтағанда, қатынас туралы фактілер сұрау құрастырушысын хабарландырады. Мысалы, екі кестенің арасындағы қатынасты анықтап, екі кестені пайдаланатын сұрау жасасаңыз, Access бағдарламасы автоматты түрде қатынаста көрсетілген өрістерге негізделетін әдепкі сәйкес келетін өрістерді таңдайды. Сұраудағы осы әдепкі бастапқы мәндерді қабылдамауға болады, бірақ қатынас ұсынатын мәндер жиі дұрыс болып пайда болады. Бірнеше кестедегі деректерді салыстырып, біріктіру ең қарапайым дерекқорлардан басқаның барлығы үшін жиі орындалатындықтан, қатынастар жасау арқылы әдепкі мәндерді орнату уақытты үнемдеуі және пайдалы болуы мүмкін.

Бірнеше кесте сұрауы ортақ өрістердегі мәндерді салыстыру арқылы бірнеше кестеден алынатын ақпаратты топтайды. Салыстыру мен топтауды орындайтын әрекет біріктіру деп аталады. Мысалы, тұтынушы тапсырыстарын көрсету керек дерлік. «Тұтынушылар» және «Тапсырыстар» кестелерін «Тұтынушы идентификаторы» өрісінде біріктіретін сұрау жасайсыз. Сұрау нәтижесінде тек тиісті сәйкестік табылған жолдардағы тұтынушы туралы ақпарат пен тапсырыс туралы ақпарат болады.

Әрбір қатынас үшін көрсетуге болатын мәндердің бірі біріктіру түрі болып табылады. Біріктіру түрі Access бағдарламасына сұрау нәтижесіне қай жазбалардың енгізілетінін айтады. Мысалы, тұтынушы идентификаторын көрсететін ортақ өрістердегі «Тұтынушы» және «Тапсырыстар» кестелерін біріктіретін сұрауды қайтадан қарастырып көріңіз. Әдепкі біріктіру түрін (ішкі біріктіру деп аталады) пайдаланғанда, сұрау тек ортақ өрістер (біріктірілген өрістер деп те аталады) тең болатын «Тұтынушы» жолдары мен «Тапсырыс» жолдарын ғана көрсетеді.

Дегенмен, барлық тұтынушыларды, соның ішінде тіпті тапсырыстарды әлі қоймағандарды қосу керек дерлік. Бұны орындау үшін, біріктіру түрін ішкі біріктіруден сол жақ сыртқы біріктіруге өзгерту қажет. Сол жақ сыртқы біріктіру қатынастың сол жақ кестесіндегі жолдардың барлығын және тек оң жақ кестедегіге сәйкес келетін деректерін көрсетеді. Оң жақ сыртқы біріктіру оң жақтағы жолдардың барлығын және тек сол жақтағыға сәйкес келетін деректерді береді.

Ескерту : Мұндай жағдайда, «сол» және «оң» жақ ары «Қатынастар» терезесін емес, Қатынастарды өңдеу тілқатысу терезесіндегі кестелердің орнына сілтеме жасайды.

Бұл қатынастағы кестелерді біріктіретін сұраудан жиі күтетін нәтиже туралы ойланып, тиісті біріктіру түрін орнатқаныңыз жөн.

Біріктіру түрін орнату

  1. Қатынастарды өңдеу тілқатысу терезесіндегі Біріктіру түрі түймешігін басыңыз.

    Біріктіру сипаттары тілқатысу терезесі пайда болады.

  2. Таңдау жасап, Жарайды түймешігін басыңыз.

Төмендегі кестеде («Тұтынушылар» мен «Тапсырыстар» кестелері арқылы) Біріктіру сипаттары тілқатысу терезесінде үш таңдау, пайдаланылатын біріктіру түрі, әрбір кесте үшін барлық жолдардың немесе тиісті жолдардың нәтиже беретіні көрсетіледі.

Таңдау

Қатынастық біріктіру

Сол жақ кесте

Оң жақ кесте

1. Тек екі кестедегі біріктірілген өрістері тең жолдарды қамтиды.

Ішкі біріктіру

Тиісті жолдар

Тиісті жолдар

2. «Тұтынушылар» кестесіндегі БАРЛЫҚ жазбалар мен «Тапсырыстар» кестесіндегі біріктірілген өрістері тең жазбаларды қамтиды.

Сол жақ сыртқы біріктіру

Барлық жолдар

Тиісті жолдар

3. «Тапсырыстар» кестесіндегі БАРЛЫҚ жазбалар мен «Тұтынушылар» кестесіндегі біріктірілген өрістері тең жазбаларды қамтиды.

Оң жақ сыртқы біріктіру

Тиісті жолдар

Барлық жолдар

2 немесе 3-параметр таңдалғанда, қатынас сызығында көрсеткі пайда болады. Бұл көрсеткі қатынастың тек тиісті жолдарды көрсететін жағын көрсетеді.

«Біріктіру сипаттары» тілқатысу терезесінде өзгертулер енгізу

  1. Дерекқор құралдары қойындысының Қатынастар тобынан Қатынастар түймешігін басыңыз.

    Ескерту :  Егер әлі ешбір қатынас анықталмаған болса және «Қатынастар» терезесін бірінші рет ашып отырсаңыз, Кестені көрсету тілқатысу терезесі пайда болады. Егер тілқатысу терезесі шықса, Жабу түймешігін басыңыз.

  2. Жасақтама қойындысының Байланыстар тобында Барлық байланыстар түймешігін нұқыңыз.

  3. Қатынастар сызығын көрсететін қатынастары бар кестелердің барлығы көрсетіледі. Жасырын кестелердің (кестенің Сипаттар тілқатысу терезесінде Жасырын құсбелгісі қойылған кестелер) және олардың қатынастарының Шарлау параметрлері тілқатысу терезесінде «Жасырын нысандарды көрсету» құсбелгісі қойылғанша көрсетілмейтінін ескеріңіз.

  4. Өзгертілетін қатынастың қатынас сызығын нұқыңыз. Қатынас сызығы таңдалғанда, қалыңырақ болып көрінеді.

  5. Қатынас сызығын екі рет нұқыңыз. Қатынастарды өңдеу тілқатысу терезесі пайда болады.

  6. Біріктіру түрі түймешігін басыңыз.

  7. Біріктіру сипаттары тілқатысу терезесінде параметрді таңдап, Жарайды түймешігін басыңыз.

    1. Біріктіру сипаттары диалогтық терезесі

  8. Қатынасқа қосымша өзгертулер енгізіп, Жарайды түймешігін басыңыз.

Беттің жоғарғы жағы

Деректер тұтастығын қамтамасыз ету

Деректер тұтастығының мақсаты — басқа жойылған жазбаларға сілтеме жасайтын ілулі жазбалардың алдын алу. Деректер тұтастығын қамтамасыз ету мақсатында оны кестелер қатынасы үшін қосасыз. Қамтамасыз еткеннен кейін, Access бағдарламасы сол кестелер қатынасының деректер тұтастығын бұзатын қандай да бір әрекетті қабылдамайды. Бұл Access бағдарламасының сілтеме мақсатын өзгертетін жаңартуды да, сілтеменің мақсатын жоқ қылатын жоюды да қабылдамайтынын білдіреді. Барлық байланысқан жолдар өзгеретіндей, Access бағдарламасы деректер жаңартулары мен жоюды тарату туралы Каскадтау параметрлерін орнату мақаласынан қараңыз.

Деректер тұтастығын қосу немесе ажырату

  1. Дерекқор құралдары қойындысының Қатынастар тобынан Қатынастар түймешігін басыңыз.

  2. Жасақтама қойындысының Байланыстар тобында Барлық байланыстар түймешігін нұқыңыз.

    Қатынастар сызықтарын көрсететін қатынастары бар кестелердің барлығы көрсетіледі. Жасырын кестелердің (кестенің Сипаттар тілқатысу терезесінде Жасырын құсбелгісі қойылған кестелер) және олардың қатынастарының Шарлау параметрлері тілқатысу терезесінде «Жасырын нысандарды көрсету» құсбелгісі қойылғанша көрсетілмейтінін ескеріңіз.

  3. Өзгертілетін қатынастың қатынас сызығын нұқыңыз. Қатынас сызығы таңдалғанда, қалыңырақ болып көрінеді.

  4. Қатынас сызығын екі рет нұқыңыз. Қатынастарды өңдеу тілқатысу терезесі пайда болады.

  5. Деректер тұтастығын қамтамасыз ету құсбелгісін қойыңыз немесе алып тастаңыз.

  6. Қатынасқа қосымша өзгертулер енгізіп, Жарайды түймешігін басыңыз.

Деректер тұтастығын қамтамасыз етсеңіз, төмендегі ережелер қолданылады:

  • Басты кестенің бастапқы кілт өрісінде мән жоқ болса, ол байланысқан кестенің сыртқы кілт өрісіне енгізілмейді,  енгізген жағдайда, ілулі жазбалар пайда болады.

  • Байланысқан кестеде тиісті жазбалар бар болса, жазбаны басты кестеден жою мүмкін емес. Мысалы, тапсырыстар белгілі бір қызметкерге «Тапсырыстар» кестесінде тағайындалған болса, қызметкер жазбасын «Қызметкерлер» кестесінен жою мүмкін емес. Дегенмен, бастапқы жазбаны және байланысқан жазбалардың барлығын Байланысқан жазбаларды қатарлап жою құсбелгісін қою арқылы жоюды таңдауға болады.

  • Басты кестеден бастапқы кілт мәнін өзгерту мүмкін емес, өзгерткен жағдайда, ілулі жазбалар пайда болады. Мысалы, жол элементтері «Тапсырыс туралы мәліметтер» кестесіндегі тапсырысқа тағайындалса, «Тапсырыстар» кестесіндегі тапсырыс нөмірі өзгертілмейді. Дегенмен, бастапқы жазбаны және байланысқан жазбалардың барлығын бір әрекетпен «Байланысқан өрістерді қатарлап жаңарту» құсбелгісін қою арқылы жаңартуды таңдауға болады.

    Ескертулер : Деректер тұтастығын қосу қиынға түссе, оны қамтамасыз ету үшін келесі шарттардың қажет екенін ескеріңіз:

    • Басты кестедегі ортақ өріс бастапқы кілт болуы немесе оның бірегей индексі болуы керек.

    • Ортақ өрістердің деректер түрі бірдей болу керек. Бір қиыс жағдай — «Автосанағыш» өрісі Ұзын бүтін санның ӨрісӨлшемі сипаты параметрі бар «Нөмір» өрісіне байланысты болуы мүмкін.

    • Бір Access дерекқорында екі кесте де бар. Деректер тұтастығын байланыстырылған кестелерге қолданылмайды. Дегенмен, басты кестелер Access пішімінде болса, олар сақталған дерекқорды ашып, деректер тұтастығын сол дерекқорда қосуға болады.

Каскадтау параметрлерін орнату

Қатынастың «бір» жағындағы мәнді өзгерту қажеттілігі туындайтын жағдайды кездестіруіңіз мүмкін. Ондай жағдайда, Access бағдарламасын жеке әрекеттің бөлігі ретінде әсер етіл жолдардың барлығын автоматты түрде жаңартатындай ету керек. Осы жолы жаңарту толығымен аяқталады, сонда дерекқор келісілмеген, яғни жолдардың кейбіреуі жаңартылған және кейбіреуі жаңартылмаған күйінде қалмайды. Access бағдарламасы «Байланысқан өрістерді қатарлап жаңарту» параметріне қолданып, мұндай проблеманы алдын алуға көмектеседі. Деректер тұтастығын қамтамасыз етіп, «Байланысқан өрістерді қатарлап жаңарту» параметрін таңдағанда, бастапқы кілтті жаңартасыз, ал Access бағдарламасы автоматты түрде бастапқы кілтке сілтеме жасайтын өрістердің барлығын жаңартады.

Сонымен бірге, жол мен байланысқан жазбалардың барлығын жою керек болуы мүмкін, мысалы, жүк жөнелтушінің жазбасы мен оның барлық байланысқан тапсырыстары. Осы себептен, Access бағдарламасы «Байланысқан өрістерді қатарлап жаңарту» параметрін қолдайды. Деректер тұтастығын қамтамасыз етіп, Байланысқан өрістерді қатарлап жою құсбелгісін қойғанда, құрамында бастапқы кілті бар жазбаны жойғанда, Access бағдарламасы автоматты түрде бастапқы кілтке сілтеме жасайтын жазбалардың барлығын жояды.

Каскадты жаңартуды және/немесе каскадты жоюды қосу немесе ажырату

  1. Дерекқор құралдары қойындысының Қатынастар тобынан Қатынастар түймешігін басыңыз.

  2. Жасақтама қойындысының Байланыстар тобында Барлық байланыстар түймешігін нұқыңыз.

    Қатынас сызықтарын көрсететін қатынастары бар кестелердің барлығы көрсетіледі. Шарлау параметрлері тілқатысу терезесінде «Жасырын нысандарды көрсету» құсбелгісі қойылмайынша жасырын кестелердің (кестенің Сипаттар тілқатысу терезесінде Жасырын құсбелгісі қойылған кестелер) және олардың қатынастарының көрсетілмейтінін ескеріңіз.

  3. Өзгертілетін қатынастың қатынас сызығын нұқыңыз. Қатынас сызығы таңдалғанда, қалыңырақ болып көрінеді.

  4. Қатынас сызығын екі рет нұқыңыз.

    Қатынастарды өңдеу тілқатысу терезесі пайда болады.

  5. Деректер тұтастығын қамтамасыз ету құсбелгісін қойыңыз.

  6. Не Жаңартумен байланысты өрістерді каскадтау құсбелгісін, не Жоюмен байланысты жазбаларды каскадтау құсбелгісін, не болмаса екеуін де қойыңыз.

  7. Қатынасқа қосымша өзгертулер енгізіп, Жарайды түймешігін басыңыз.

Ескерту : Бастапқы кілт Автосанағыш деректерінің түрі өрісі болып табылса, Байланысқан өрістерді қатарлап жаңарту құсбелгісін қою ешқандай нәтиже бермейді, себебі, «Автосанағыш» өрісіндегі мән өзгертілмейді.

Беттің жоғарғы жағы

Кестелер қатынасын жою

Маңызды : Қатынасты жойғанда, қосылған күйде болса, қатынастың деректер тұтастығына қолдауы да жойылады. Нәтижеде, Access бағдарламасы енді қатынастың «көп» жағындағы ілулі жазбалардың пайда болуын автоматты түрде алдын алмайтын болады.

Кестелер қатынасын жою үшін, «Қатынастар» терезесіндегі қатынас сызығын жою керек. Жүгіргіні қатынас сызығын көрсететіндей қойып, жолды нұқыңыз. Қатынас сызығы таңдалғанда, қалыңырақ болып көрінеді. Қатынас сызығы таңдалып тұрғанда, DELETE пернесін басыңыз.

  1. Дерекқор құралдары қойындысының Қатынастар тобынан Қатынастар түймешігін басыңыз.

  2. Жасақтама қойындысының Байланыстар тобында Барлық байланыстар түймешігін нұқыңыз.

    Қатынас сызықтарын көрсететін қатынастары бар кестелердің барлығы көрсетіледі. Шарлау параметрлері тілқатысу терезесінде «Жасырын нысандарды көрсету» құсбелгісі қойылмайынша жасырын кестелердің (кестенің Сипаттар тілқатысу терезесінде Жасырын құсбелгісі қойылған кестелер) және олардың қатынастарының көрсетілмейтінін ескеріңіз.

  3. Жойылатын қатынастың қатынас сызығын нұқыңыз. Қатынас сызығы таңдалғанда, қалыңырақ болып көрінеді.

  4. DELETE пернесін басыңыз.

  5. Access бағдарламасы Таңдалған қатынасты дерекқордан қалпына келтіру мүмкіндігінсіз жою керек пе? деген хабарды көрсетуі мүмкін. Егер осы тарату хабары пайда болса, Иә түймешігін басыңыз.

Ескерту : Кестелер қатынасындағы кез келген кесте мүмкін басқа адаммен немесе процеспен, не болмаса ашық дерекқор нысанында, мысалы, пішінде қолданылатын болса, қатынасты жоя алмайсыз. Қатынасты жою үшін әрекет жасау алдында осы кестелерді пайдаланатын кез келген ашық нысанды жабу керек.

Беттің жоғарғы жағы

Дағдыларды жетілдіру
Оқыту курсымен танысыңыз
Жаңа мүмкіндіктерге бірінші болып қол жеткізу
Office Insider бағдарламасына қосылу

Осы ақпарат пайдалы болды ма?

Пікіріңіз үшін рақмет!

Пікіріңізге рақмет! Сізді Office қолдау көрсету қызметіндегі агенттердің бірімен байланыстырған жөн болуы мүмкін.

×