Басқару элементтеріне кіріспе

Бұл мақалада Access бағдарламасында қол жетімді әр түрлі басқару элементтері сипатталып, басқару элементтерін пішіндер мен есептерге қосу әдістері көрсетіледі. Басқару элементтері — деректерді енгізу, өңдеу немесе көрсету үшін пайдаланылатын пішіннің бөліктері. Мысалы, мәтін ұясы есептердегі деректерді көрсетуге немесе пішіндердегі деректерді енгізуге және көрсетуге арналған танымал басқару элементі болып табылады. Басқа танымал басқару элементтері басқару түймешіктерін, құсбелгі көздерін және тізімді өрістерді (ашылмалы тізімдер) қамтиды.

Бұл мақалада

Басқару элементтерін түсіну

Орналасуларды түсіну

Басқару элементтерін түсіну

Басқару элементтері дерекқор бағдарламасындағы деректерді қарап шығып, олармен жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Ең жиі қолданылатын басқару элементі мәтін ұясында болады, бірақ басқа да басқару элементтері басқару түймешіктерін, ендерді, құсбелгі көздерін және ішкі пішін/ішкі есеп басқару элементтерін қамтиды.

Басқару элементтері қосылған, бос немесе есептелген болуы мүмкін:

  • Қосылған басқару элементі.    Деректер көзі кестедегі немесе сұраудағы өріс болып табылатын басқару элементі қосылған басқару элементі деп аталады. Қосылған басқару элементтерін дерекқордағы өрістерден келетін мәндерді көрсету үшін пайдалануға болады. Мәндер мәтін, күндер, сандар, Иә/Жоқ мәндері, суреттер немесе сызбалықтар болуы мүмкін. Мысалы, жұмысшының тегін көрсететін мәтін ұясы бұл ақпаратты «Жұмысшылар» кестесіндегі «Тегі» өрісінен алуы мүмкін.

  • Бос басқару элементі.    Деректер көзі (өріс немесе өрнек сияқты) жоқ басқару элементі бос басқару элементі деп аталады. Бос басқару элементтерін ақпаратты, суреттерді, сызықтарды немесе төртбұрыштарды көрсету үшін пайдалануға болады. Мысалы, пішін тақырыбын көрсететін ен бос басқару элементі болып келеді.

  • Есептелген басқару элементі.    Деректер көзі өрістен гөрі өрнек болып табылатын басқару элементі есептелген басқару элементі деп аталады. Басқару элементінде деректер көзі ретінде қажетті мәнді пайдалану мақсатында өрнекті анықтау арқылы көрсетуге болады. Өрнек амалдағыштар (= және + сияқты) тіркесімі, басқару элемент атаулары, өріс атаулары, жалғыз ғана мәнді беретін қызметтер және тұрақты мәндер түрінде болуы мүмкін. Мысалы, мына өрнек 25 пайыздық жеңілдігі бар элементтің бағасын «Бірлік бағасы» өрісіндегі мәнді тұрақты мәнге (0,75) көбейту арқылы есептейді.

= [Бірлік бағасы] * 0,75

Өрнек пішіннің немесе есептің негізгі кестесіндегі немесе сұрауындағы өріс деректерін немесе пішіндегі басқа басқару элементінің деректерін пайдалануы мүмкін.

Ескерту : Сондай-ақ, есептелетін өрісті қосу арқылы кестелерде немесе сұрау торының өріс жолында өрнекті енгізіп, сұрауларда есептеуге болады. Одан кейін, пішіндер мен есептерді сол кестелермен немесе сұраулармен байланыстыруға болады, сонда есептелетін басқару элементін жасауды қажет етпей-ақ, пішіндерде немесе есептерде есептеулер пайда болады.

Пішінді немесе есепті жасаған кезде, алдымен, қосылған басқару элементтерін қосу және реттеу, әсіресе, нысандағы басқару элементтерінің көбісін құрайтын болғанда ең тиімді болып табылуы мүмкін. Одан кейін жобаны аяқтайтын бос әрі есептелген басқару элементтерін Құрастырушы қойындысындағы Басқару элементтері тобынан құралдарды орналасу немесе құрастырушы көріністерінде пайдалану арқылы қосуға болады.

Басқару элементінің деректерін алатын өрісін анықтау арқылы басқару элементін өріске қосасыз. Өрісті Өрістер тізімі тақтасынан пішінге немесе есепке сүйреп апару арқылы таңдалған өріске қосылған басқару элементін жасауға болады. Өрістер тізімі тақтасы пішіннің негізгі кестесіндегі немесе сұрауындағы өрістерді көрсетеді. Өрістер тізімі көрсету үшін нысанды орналасу көрінісінде немесе құрастырушы көрінісінде ашыңыз, одан кейін Құрастырушы қойындысындағы Құралдар тобынан Бар өрістерді қосу пәрменін таңдаңыз. Өрістер тізімі тақтасындағы өрісті екі рет басқанда, Access бағдарламасы сол өріске арналған басқару элементінің сәйкес түрін нысанға қосады.

Осыған ұқсас, өріс атауын басқару элементінің өзіне (нысан құрастырушы көрінісінде ашылған кезде) немесе басқару элементінің сипаттар кестесіндегі Деректер сипат жолына енгізу арқылы өрісті басқару элементіне қосуға болады. Сипаттар кестесі атауы, деректер көзі және пішімі сияқты басқару элементі сипаттамасын анықтайды. Сипаттар кестесін көрсету немесе жасыру үшін, F4 пернесін басыңыз.

Өрістер тізімі тақтасын пайдалану қосылған басқару элементін екі себеппен жасаудың дұрыс жолы болып табылады:

  • Access бағдарламасы басқару элементіне тіркелген енді автоматты түрде өріс атауымен (немесе негізгі кестеде немесе сұрауда сол өріс үшін анықталған тақырып) толтырады, сонда басқару элементінің енін өз бетіңізбен енгізудің қажет жоқ.

  • Access бағдарламасы басқару элементінің көптеген сипаттарын, негізгі кестедегі немесе сұраудағы (Пішім, Ондық сан орындары және Енгізілген бүркеніш сипаттары сияқты) өріс сипаттарына сәйкес тиісті мәндерге автоматты түрде орнатады.

Бос басқару элементі бұрыннан жасалған болса және оны өріске қосу қажет болса, басқару элементінің Деректер сипат жолағына өріс атауына қатысты мәнді орнатыңыз. Басқару элементінің көзі сипатына қатысты мәліметтер үшін меңзер сипаттың ашылмалы тізімінде болған кезде F1 пернесін басыңыз.

Беттің жоғарғы жағы

Орналасуларды түсіну

Орналасулар — пішінге бірыңғай түр беру үшін басқару элементтерін көлденеңінен және тігінен туралайтын бағыттауыштар. Орналасуды кесте деп ойлауға болады, ондағы әрбір ұяшық бос немесе оның құрамында бір басқару элементі бар. Төмендегі іс рәсімдері сізге орналасулардағы басқару элементтерін қосу, жою немесе қайта реттеу әдістерін көрсетеді.

Ескерту : Access бағдарламасы арқылы ашылатын жұмыс үстелі дерекқоры жасалып жатса, онда орнатулар қосымша болады. Дегенмен, дерекқорды SharePoint серверінде жариялап, оны шолғышта пайдалану жоспарланса, шолғышта пайдаланылатын барлық пішімдер мен есептер ішіндегі орналасуларды пайдаланыңыз.

Веб-дерекқор туралы қосымша ақпаратты Вебте ортақ пайдалануға арналған дерекқор құру мақаласынан қараңыз.

Орналасуларды әр түрлі көптеген жолмен теңшеуге болады, бірақ олар әдетте кестелік немесе жинақталған пішімде теңшеледі. Осы екі негізгі пішінде орналасуды басқару элементтеріне жақсылап сәйкестендіру мақсатында теңшеу үшін, ұяшықтарды бөлуге немесе біріктіруге болады. Қосымша ақпаратты Орналасудағы ұяшықтарды бөлу немесе біріктіру бөлімінен қараңыз.

  • Кестелік басқару элементінің орналасуларында басқару элементтері төмендегі суретте көрсетілгендей жолдар мен бағандарда жоғарғы жағында белгілері бар электрондық кесте ретінде реттелген:

    Есептегі кестелік орналасу.

    Кестелік басқару элементінің орналасулары әрдайым пішіннің немесе есептің екі бөлімін қамтиды. Басқару элементтерін қандай бөлімде болмасын, ендер бөлімнің жоғарғы жағында орналасады.

  • Жинақталған орналасуларда басқару элементтері төмендегі суретте көрсетілгендей, қағаз пішінінде көруге болатын сияқты әр басқару элементінің сол жағында енімен тігінен реттелген:

    Пішіндегі жинақталған орналасу.

    Жинақталған орналасулар әрқашан пішіндегі немесе есептегі бір бөлімде қамтылады.

Access бағдарламасы кестелік орналасуларды мына жағдайлардың кез келгенінде автоматты түрде жасайды:

  • Жасау қойындысындағы Есептер тобынан Есеп тармағын таңдау арқылы жаңа есепті жасайсыз.

  • Жасау қойындысындағы Есептер тобынан Бос есеп параметрін таңдап, өрісті Өрістер тізімі тақтасынан есепке апару арқылы жаңа есепті жасайсыз.

Access бағдарламасы жинақталған орналасуларды мына жағдайлардың кез келгенінде автоматты түрде жасайды:

  • Жаңа пішінді Жасау қойындысындағы Пішіндер тобынан Пішін тармағын таңдау арқылы жасайсыз.

  • Жаңа пішінді Жасау қойындысындағы Пішіндер тобынан Бос пішін тармағын таңдап, одан кейін өрісті Өрістер тізімі тақтасынан пішінге апару арқылы жасайсыз.

Бұл бөлімде

Жаңа орналасу жасау

Орналасуды кестеліктен жинақталғанға немесе жинақталғаннан кестелікке ауыстыру

Бір орналасуды екі орналасуға бөлу

Жолдарды немесе бағандарды орналасуға қосу

Жолдарды немесе бағандарды орналасудан жою

Орналасудағы ұяшықтарды бөлу немесе біріктіру

Орналасудағы басқару элементтерін қайта реттеу

Басқару элементтерін орналасуға қосу

Басқару элементтерін орналасудан жою

Жаңа орналасу жасау

Бар пішін немесе есеп нысанында мына әрекеттерді орындау арқылы жаңа басқару элементінің орналасуын жасауға болады:

  1. Орналасуға қосылатын басқару элементін таңдаңыз.

  2. Сол орналасуды басқа басқару элементтеріне қосатын болсаңыз, SHIFT пернесін басып тұрып, басқару элементтерін таңдаңыз.

  3. Реттеу қойындысындағы Кесте тобынан Кестелі немесе Бағандаулы параметрін таңдаңыз.

Access бағдарламасы орналасуды жасап, таңдалған басқару элементтерін оған қосады.

Бөлімнің жоғарғы жағы

Орналасуды кестеліктен жинақталғанға немесе жинақталғаннан кестелікке ауыстыру

Орналасуды орналасудың бір түрінен екінші түріне түгелдей ауыстыру үшін:

  • Өзгертілетін орналасудағы ұяшықты таңдаңыз.

  • Реттеу қойындысындағы Жолдар және бағандар тобынан Орналасуды таңдау параметрін таңдаңыз.

  • Реттеу қойындысындағы Кесте тобынан қажетті орналасу түрін (Кестелі немесе Бағандаулы) таңдаңыз.

Access басқару элементтерін қалаған орналасу түріне қайта реттейді.

Бөлімнің жоғарғы шегі

Бір орналасуды екі орналасуға бөлу

Бір басқару элементінің орналасуын екі орналасуға төмендегілерді орындау арқылы бөлуіңізге болады:

  1. SHIFT пернесін басып тұрып, жаңа орналасуға жылжытылатын ұяшықтарды таңдаңыз.

  2. Реттеу қойындысындағы Кесте тобынан жаңа орналасуға қажетті орналасу түрін (Кестелі немесе Бағандаулы) таңдаңыз.

Access жаңа басқару элементінің орналасуын жасап, таңдалған басқару элементтерін оған қосады.

Ескерту : Орналасуды бөлудің нәтижесінде бастапқы орналасудың құрамында бос жолдар мен бағандар болуы мүмкін. Жолды немесе бағанды жою үшін, жол немесе баған ішіндегі ұяны тінтуірдің оң жақ түймешігімен басып, Жолды жою немесе Бағанды жою пәрменін таңдаңыз.

Бөлімнің жоғарғы шегі

Жолдарды немесе бағандарды орналасуға қосу

  1. Жаңа жол немесе баған қосылатын жерге жақын ұяшықты таңдаңыз.

  2. Жаңа жолды ағымдағы жолдың немесе жоғарғы немесе төменгі жағына кірістіру үшін, Реттеу қойындысындағы Жолдар және бағандар тобынан Дейін қосу немесе Кейін қосу пәрменін таңдаңыз. Жаңа бағанды ағымдағы бағанның сол немесе оң жағына кірістіру үшін, Сол жаққа кірістіру немесе Оң жаққа кірістіру пәрменін таңдаңыз.

Access бағдарламасы жаңа жолды немесе бағанды орналасуға қосады.

Бөлімнің жоғарғы шегі

Жолдарды немесе бағандарды орналасудан жою

  1. Жойылатын жолдағы немесе бағандағы ұяшықты таңдаңыз.

  2. Бағанды немесе жолды таңдау үшін, Реттеу қойындысындағы Жолдар және бағандар тобынан Бағанды таңдау немесе Жолды таңдау параметрін таңдаңыз.

  3. DELETE пернесін басыңыз.

Access бағдарламасы жолды немесе бағанды орналасудан жояды.

Бөлімнің жоғарғы шегі

Орналасудағы ұяшықтарды бөлу немесе біріктіру

Сөздерді өңдеу құжатындағы кесте сияқты, орналасу жолдар мен бағандарда реттелетін ұяшықтардан жасалған. Әр ұяшық мәтін ұясы, ен немесе басқару түймешігі сияқты бір басқару элементін қамтуы мүмкін. Екі ұяшық жасау үшін бір ұяшықты көлденеңінен немесе тігінен бөлуге болады немесе орналасудағы бірнеше жолды немесе бағанды қамтитын бір үлкен ұяшық жасау үшін бірнеше ұяшықты біріктіруге болады. Ұяшық бірнеше жолды немесе бағанды қамтығанның өзінде, ол бір ғана басқару элементін қамтуы мүмкін.

Ұяшықтарды бөлу

Ұяшықты тігінен бөлгенде, орналасу құрылымында жаңа жол жасалады. Бөлінгенмен, бірдей жолда басқа ұяшықтар бар болса, олар бірдей өлшемде қалады (олар бөлу әрекетінен пайда болатын екі негізгі жолды қамтиды). Ұяшықты көлденеңінен бөлгенде, орналасу құрылымында жаңа баған жасалады. Бөлінгенмен, бірдей бағанда басқа ұяшықтар бар болса, олар бірдей өлшемде қалады (олар бөлу әрекетінен пайда болатын екі негізгі бағанды қамтиды).

Ұяшықтарды біріктіру

Ескерту : Бос ұяшықтарды біріктіруге болады немесе құрамында басқару элементі бар бір ұяшықты басқа бос ұяшықтармен біріктіруге болады. Дегенмен, бір басқару элементін қамтитын бірнеше ұяшықты біріктіру мүмкін емес, себебі әр ұяшықта бір ғана басқару элементі болады.

  1. Біріктірілетін бірінші ұяшықты таңдаңыз.

  2. SHIFT пернесін басып тұрып, біріктірілетін басқа ұяшықтарды таңдаңыз.

  3. Реттеу қойындысындағы Біріктіру/Бөлу тобынан Біріктіру пәрменін таңдаңыз.

Ескерту : Орналасудағы бірнеше ұяшықты бөлгендіктен және біріктіргндіктен, негізгі жол мен баған құрылымы біраз күрделенуі мүмкін. Нәтижесінде, қажетті ұяшықтың өлшемін өзгертудің өзі қиын болуы мүмкін. Алдымен жолдардың биіктіктері мен бағандардың өлшемдерін мүмкіндігінше дұрыстау, сосын қажетті орналасу жасау үшін ұяшықтарды бөлу және біріктіру ұсынылады.

Бөлімнің жоғарғы шегі

Орналасудағы басқару элементтерін қайта реттеу

Орындағы немесе орналасулар арасындағы басқару элементін қалаған қалаған орынға апару арқылы жылжытуға болады. Басқару элементін жылжыту барысында көлденең немесе тік жолақ тінтуір түймешігін жібергенде оның қай жерде орналасатынын көрсетеді. Басқару элементін бос ұяшыққа апарсаңыз, Access бағдарламасы басқару элементінің орналасатын жерін көрсету үшін ұяшықты толығымен ерекшелейді.

Сондай-ақ, орналасудағы басқару элементін таңдап, жылжытуға көрсеткі пернелерді пайдалану арқылы басқару элементін жылжытуға болады.

Сақтық шарасы : Басқару элементін солға немесе оңға жылжытуға көрсеткі пернелерді пайдаланған жағдайда, оны орналасудың шектерінен тысқа жылжытсаңыз, жылжығанды орналасуға қажет етілетіндіктен, Access бағдарламасы жаңа бағандарды орналасуға қосады. Басқару элементін бастапқы орынға жылжытқанның өзінде бұл жаңа бағандар қалады және онда есепті кеңейтудің қажетсіз салдары болуы мүмкін, солай ол басқа бетке кеңейеді. Есептерде есеп нысанының артық еніне байланысты бос беттердің басылып шығуына себеп болуы мүмкін. Орналасудағы бос бағанды жою үшін орналасу көрінісінде сол бағандағы ұяшықты таңдап, DELETE пернесін басыңыз. Орналасу бет шектерімен бұдан әрі шектеспейтіндіктен, Access бағдарламасы есептің өлшемдерін төмен қарай бастапқы бет еніне автоматты түрде өзгертеді.

Бөлімнің жоғарғы шегі

Басқару элементтерін орналасуға қосу

Жаңа өрісті Өрістер тізімі тақтасынан бар басқару элементі орналасуына қосу үшін    

  • Өрісті Өрістер тізімі тақтасынан орналасуға апарыңыз. Көлденең немесе тік жолақ тінтуір түймешігін босатқан кезде өрістің орналасатын жерін көрсетеді. Өрісті бос ұяшыққа апарсаңыз, Access бағдарламасы өрістің орналасатын жерін көрсету үшін ұяшықты толығымен ерекшелейді.

Бар басқару элементтерін бар басқару элементінің орналасуына қосу үшін    

  1. Орналасу көрінісінде басқару элементінің орналасуына қосылатын бірінші басқару элементін таңдаңыз.

  2. Бірегей орналасуды басқа басқару элементтеріне қосқыңыз келсе, SHIFT пернесін басып тұрып, сол басқару элементтерін таңдаңыз. Басқа басқару элементінің орналасуларындағы басқару элементтерін таңдауға болады.

  3. Таңдалған өрістерді орналасуға апарыңыз. Көлденең немесе тік жолақ тінтуір түймешігін босатқан кезде өрістердің орналасатын жерін көрсетеді.

Бөлімнің жоғарғы шегі

Басқару элементтерін орналасудан жою

Басқару элементтерін орналасудан жою басқару элементтерін пішіннің немесе есептің кез келген жеріне орналастыруға мүмкіндік беріп, басқа басқару элементтерінің орналасуына кедергі жасамайды.

Сақтық шарасы : Пішінді немесе есепті веб-бағдарламаның бөлігі ретінде пайдалануды жоспарласаңыз, оның басқару элементтерінің барлығы орналасуларда бар болуы тиісті.

  1. Басты қойындысындағы Көріністер тобынан Көріністер параметрін таңдап, Құрастырушы көрінісі тармағын таңдаңыз.

  2. Орналасудан, оның ішінде ендерден жойылатын ұяшықтарды таңдаңыз. Бірнеше ұяшықты таңдау үшін, SHIFT пернесін басып тұрып, жойылатын ұяшықтарды таңдаңыз. Орналасудағы барлық ұяшықты таңдау үшін Реттеу қойындысындағы Жолдар және бағандар тобынан Орналасуды таңдау параметрін таңдаңыз.

  3. Таңдалған ұяшықтардың біреуін тінтуірдің оң жақ түймешігімен басып, Орналасу параметрін меңзермен көрсетіңіз, содан кейін Орналасуды жою параметрін таңдаңыз.

    Access бағдарламасы таңдалған ұяшықтарды орналасудан жояды.

  4. Орналасудағы кейбір басқару элементтерін қалдырып кетсеңіз, олар енді жойылған басқару элементтерімен қабаттасады. Басқару элементтері таңдалған кезде таңдалған басқару элементтерін орналасуға қайта түсіріп алмай, оларды орналасудан тыс жерге апарыңыз.

Беттің жоғарғы жағы

Дағдыларды жетілдіру
Оқыту курсымен танысыңыз
Жаңа мүмкіндіктерге бірінші болып қол жеткізу
Office Insider бағдарламасына қосылу

Осы ақпарат пайдалы болды ма?

Пікіріңіз үшін рақмет!

Пікіріңізге рақмет! Сізді Office қолдау көрсету қызметіндегі агенттердің бірімен байланыстырған жөн болуы мүмкін.

×